5 Tem, 2018 11:30 tarihinde eklendi

Anemi

Anemi

Anemi başlıca üç nedene bağlı ortaya çıkmaktadır. Kan kaybı, yetersiz alyuvar üretimi ve alyuvar yıkımının fazla oranda olması. Bazı insanlar bu saydığımız nedenlerin en az ikisini yaşadığı takdirde anemi olur.

Anemi Nedenleri

Kan Kaybı

Demir eksikliği anemisinin görüldüğü sebeptir. Yaşanılan kan kaybı kısa süreli olabildiği gibi uzun süreli bir zamana da yayılabilmekte.

İdrar yollarındaki veya sindirim kanalında meydana gelen kanamalar ve menstruasyon kanamalarının fazla olması kan kaybına neden olabilmekte. Kanser, travma veya cerrahi operasyonlar kan kaybına neden olabilir.

Kan kaybı fazla olursa, vücut aşırı alyuvar yitirebilir ve bu durum anemiye sebebiyet verir.

Alyuvar Üretimindeki Eksiklik

Kalıtsal ve edinsel olan bazı durumlar alyuvar üretimini engelleyebilir. “Edinsel” terimi doğduğunuzda bu durumun olmadığını sonradan oluştuğu anlamına gelir. “Kalıtsal” terimi  bu durumun doğduğunuzda size tezahür ettiği ve anne babanızdan size geçtiği anlamına gelir.

Alyuvar üretimindeki eksikliğin edinsel faktörüne değinilecek ve bu duruma örnek vermek gerekirse; hormonlar, beslenme, gebelik, bazı kronik rahatsızlıklar gösterilebilir.

Beslenme

Folik asit, demir, B12 vitamini açısından yoksun olan gıdalarla beslenmek  alyuvar yapımını engeller.

Vücudun yeterli miktarda alyuvar üretmesi adına bakır, C vitamini ve riboflavine  gereksinim duyar.

Hormonlar

Eritropoietin insan vücudunun ihtiyaç duyduğu hormonlar arasındadır. Eritropoietin alyuvar yapımı adına kemik iliğini uyarır. Dolayısıyla  eritropoietin hormonunun azalması anemiye sebebiyet vermektedir.

Alyuvar Yıkımının Fazla Oranda Artması

Kalıtsal ve edinsel faktörler vücudun fazla sayıda alyuvar yıkımına uğramasına sebebiyet vermektedir. Alyuvar yıkımının fazla oranda artmasının edinsel faktörüne örnek vermek gerekirse hastalanmış veya büyümüş olan dalaktır. Yıpranmış ya da yaşlanmış alyuvarları vücuttan uzaklaştıran organımız dalağımızdır. Dalak hastalanır yada büyür ise olması gerekenden daha fazla alyuvarı vücuttan uzaklaştırarak anemiye sebebiyet verebilir.

Alyuvar yıkımının fazla oranda artmasının kalıtsal faktörüne bakacak olursak belli bazı enzimlerin eksikliği, talasemiler ve orak hücreli anemilerin eksikliği sayılabilir. Bu tarz durumlar alyuvarlarda sağlıklı olanlara göre daha çabuk bir şekilde ömürlerini tamamlamalarına sebebiyet verecektir. Alyuvar yıkımının fazla oranda artmasına bir diğer örnekte hemolitik anemidir. Kalıtsal olan bazı durumlar bu tarzdaki anemilere sebebiyet verebilmektedir. Edinsel faktörlerde hemolitik anemiye neden olabilmektedir. Örnek vermek gerekirse; enfeksiyonlar. bazı ilaçlar, bağışıklık sistemi hastalıklar edinsel faktörlere örnektir.

Anemi tüm ırk, yaş ve etnik gruplarda görülebilmektedir. Oldukça sık ve yaygındır. Erkekler, kadınlar ve çocuklar anemik olabilirler. Fakat gebelik yaşında olan kadınlar daha büyük bir risk altındadırlar. Nedeni ise kadınlar bu yaşlara geldiğinde menstruasyon ile kan kaybederler bu da onları yüksek bir risk altında tutar.

Hamilelik boyunca folik asit ve demir seviyesinin düşük olması yada kandaki değişimlere bağlı anemi görülebilir. Hamileliğin ilk altı ayında plazma yani kanın sıvı bölümünün hacmi alyuvar sayısından daha yüksek bir hızda artar. Bu durum kanı sulandırır ve anemiye sebebiyet verebilir.

Hayatın birinci senesinde bazı bebeklerde demir eksikliğine bağlı anemi riski altında olabilir. Risk altında olan bebekler çok erken doğmuş ve demir ile desteklenmemiş mamalar ile beslendiğinden bu bebeklerde altı ay içerisinde anemi olabilir.

1 ve 2 yaş arasında olan bebeklerde anemi riski altındadır. Daha çok inek sütü ile besleniyorlarsa beslenmelerinden yeterli miktarda demiri alamazlar. Fazla süt içmek bebeğin diğer besinlerden demir almasını engelleyebilir. Bu durum vücudun demiri emmesini de engelleyebilir.

Anemi İçin Başlıca Risk Faktörleri

  • Risk faktörü birçok neden ile artabilir bahsedilen riskleri arttıran faktörler şunlardır;
  • Yaralanmadan ya da cerrahi operasyonlarda yaşanılan kan kaybı
  • Kanser, diyabet, böbrek hastalığı, HIV/AIDS, romatoid artrit, kalp yetmezliği, karaciğer hastalığı, tiroit hastalıkları, iltihabi barsak hastalıkları ve ağır hastalıklar
  • Mineral, demir ve vitamin yönünden fakir beslenme
  • Ailede kalıtsal anemi bulunması talasemi, orak hücreli anemi
  • Uzun süren enfeksiyonlar

Anemi Belirtileri

Aneminin başlıca belirtisi halsizliktir. Kendinizi bitkin ve yorgun hissedersiniz. Anemi iseniz günlük işleriniz yapmakta dahi enerji bulamayıp fazlasıyla zorlanırsınız.

  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi
  • Göğüs ağrısı
  • Soluk Cilt
  • Nefes darlığı
  • El ve ayaklarda soğukluk

Bu belirtilerin sebebi ise vücudun oksijen bakımından zengin olan kanı pompalamak adına daha çok çalışmasından kaynaklanmaktadır. Anemi belirtileri durumunda doktora başvurulması önem arz etmektedir. Geciktirmeden doktora başvurulması gereklidir.

Bir Cevap Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Doldurulması zorunlu alanlar işaretlendi *