Menu

B12 Vitamini Eksikliği, Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

B12 Eksikliği

Günümüzün en çok görülen rahatsızlıkları arasında yer alan B12 vitamini eksikliği, birçok ciddi hasara neden olabilmektedir. Bu sebeple var olan hastalığı saptanmış olan kişilerin mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekmektedir. Vitamin eksikliğine bağlı olarak sinir hasarı, kansızlık, unutma belirtileri, depresyon ve yorgunluk gibi sorunlar kendisini öne çıkartmaktadır. Eğer bu düzeyde bir teşhis yapılırsa, takviye gibi                  durumlarla beraber kalıcı bir hasar oluşmadan önüne geçilebilir.

  • B-12 vitamini, en büyük ve karmaşık vitaminler arasında yer almaktadır. İçeriğinde kobalt metal iyon içeren bir vitamin olmasından dolayı gerçeğinden kaynaklanmaktadır. Aynı zamanda ‘kobalamin’ teriminin kullanılmasında ki nedendir.
  • Siyanokobalamin, laboratuvar ortamlarında üretilmiş bir formdur. B12 vitaminin başka bir sentetik formu olan Hidroksokobalamin de mevcuttur. Üretme süreci ve üretme sürecinin sonrasında keşfedildiğinden dolayı siyanokobalamin daha sık kullanılmaktadır.
  • Metilkobalamin ve deoksiyadenosikobalamin, insan metabolizmasında yer alan B-12 vitamini formları arasında yer almaktadır. Midede besin proteinlerinin serbest kalması için kobalaminin kullanılmaktadır.
  • B-12’nin aktif ko-enzim formu olan Metilkobalamin, beyinde ve merkezi sinir sisteminde var olan sinirleri saran miyelin kılıfının içerisinde yer almaktadır.
  • Siyanokobalamin aldığımızda ise beyin tümörlerine karşı bir savaş durumu verdiği kanıtlanmıştır. Fareler üzerinde yapılan deneyimler sonucunda B-12i vitamini tedavisi için önemli bir ihtiyaç olarak görülmüştür.
  • Önerilen tüketim miktarı 14 yaşından büyükler için günlük 2.4 mcg, hamileler için 2.6 mcg, emziren kadınlar için 2.8 mcg değerindedir. Mide mukozasından salınan intrinsik faktöre ihtiyaç duymaktadır. B12 vitamini ince bağırsaktan emilmektedir.
  • Kırmızı kan hücrelerinin B12 vitaminine gereksinimi bulunmaktadır. B12 yetersizliğinde kırmızı veya beyaz hücrelerin yapısı bozulmaktadır. Bu durumda ise B12 vitamini eksikliğine bağlı olarak çarpıntı, nefes darlığı ve bitkinlik gibi olumsuz yan etkileri ortaya çıkartır. besinlerle alınan B12 vitamini sayesinde ince bağırsağın son bölümünde, hücre zarında ki reseptörler tarafından tutulur ve kana aktarım sağlanır.
  • B12 vitaminin yetersiz alınması durumunda kan hücrelerinin üretimi ve sinir sistemi fonksiyonlarda problemler oluşur. Vücut depolarının boşaltımlarından sonra nörolojik değişiklikler anemi belirtisi olarak kendisini göstermektedir.
  • B12 Vitamini eksikliği durumunda 1 yaşın altında ki çocuklar için nörolojik sorunların ortaya çıkmasına neden olur. Yürüme, konuşma, oturma gibi belirtilerde gecikmeler görülmektedir.
  • 65 yaş ve üzeri olan kişilerde %40 oranında B12 eksikliği olduğu bilinmektedir. Midenin iç yüzeyini oluşturan dokularda herhangi bir tahribat veya benzeri problem rastlanırsa en yakın sağlık kuruluşuna gitmelisiniz.

B12 Eksikliği Belirtileri

B12 eksikliği belirtileri çok kısa süre içerisinde tanı koymanıza yardımcı olur. Bu sebeple günümüzde önemli bir yer edinmektedir. Ortaya çıkan ilk belirtileri;

  • Yorgunluk
  • Çarpıntı
  • Nefes darlığı
  • Baş ağrısı
  • Ağrılı ve kırmızı dil
  • Bulanık görüş mesafesi
  • Kilo kaybı
  • Sinirsel problemler
  • Unutkanlık
  • Kulak çınlaması
  • El ve ayak bölümünde karıncalanma
  • Ağız içinde aft
  • Ciltte sararmalar
  • Saç ağarması veya dökülmesi

Şeklinde kendisini ortaya çıkartabilir. Bu belirtileri sebebiyle günümüzde birçok kişi B12 eksikliğine karşı önlem almaktadır.

B12 Vitamin Eksikliği Testi

B12 vitamin eksikliğini anlamak adına hekimler bununla alakalı bazı tetkikler uygulamaktadır. Fiziksel belirtiler ile her ne kadar kendini gösterse de durumun ciddiyeti ve ilerleyiş aşamalarına göre normal değerleri gözden geçirilmelidir. Schiling günümüzde en çok kullanılan testlerden birisidir.

Amerika ve diğer pek çok ülkede 200 pikogram/ml değerinden az olan durumlarda kabul edilmektedir. Hastaların testi aç karnına yaptırmaları gerekmektedir. B12 vitamini test sonuçları pikogram üzerinden ölçümler yapmaktadır. Sağlıklı yetişkinler için 200-900 pg/ml değeri gayet normaldir. Yaşlılarda ise 500 pg görünebilmektedir.

B12  Eksikliği Neden Olur?

B12 vitamin eksikliğinin pek çok sebebi olabilir. Bunlar arasında en çok öne çıkan ve kişiler tarafından gelen şikayetler;

  • Pernisiyöz anemi B12 vitamin eksikliğinin en temel sebebidir.
  • B12 içeren besinlerin yeterince tüketilmemesi ile ortaya çıkar.
  • Yeteri düzeyde beslenilmemesi sebebiyle vücutta emilim bozukluğu ortaya çıkar.
  • Aşırı şekilde alkol kullanımı
  • Karaciğer rahatsızlığı olanlarda
  • Antiasit ilaç kullanımları
  • Crohn hastalığı
  • Çölyak hastalığı
  • Yaşlılık

B12 Vitamin Eksikliği En Çok Kimlerde Görülür?

  • Vejetaryen yemeklere başvuranlar
  • Sürekli diyet yapanlar
  • 50 yaş ve üzeri kişiler
  • Vitaminin vücut tarafından emilmesini önleyen sorunların tespit edilmesi

Durumlarında B12 Eksikliği ortaya çıkmaktadır. Bu sebeple düzenli olarak et tüketilmesi, diyet programlarına sürekli uyulmaması ve ileri yaşta olan bireyler için B12 barındıran gıdalara yönelmek şarttır.

B12 Vitamin Eksikliği Tedavisi

B12 vitamin eksikliği tedavisi için genelde vitamin hapları veya dilaltından alınan ilaç çeşitleri sunulmaktadır. bunun yanı sıra 50 mcg üzerinde enjekte edilen doz ile hızla idrara atılım sağlanır. Böylelikle B12’nin daha etkin bir şekilde öne çıkması amaçlanmaktadır. Tedaviden birkaç gün öncesinde potasyum yüklü gıda ve takviyelere yönelebilirsiniz. B12 vitamini yetmezliğinden dolayı tedavisi başlanan kişi için 2 hafta süre ile gün aşırı olacak şekilde iğne tedavisi uygulanır. Hala istenen bir ortalama yakalanmadıysa 3 ayda bir B12 iğnesi olunması gerekmektedir. Ek olarak sürekli B12 vitamin tabletleri tüketilmelidir. Sindirim sisteminizde sorun yaşıyorsanız kullandığınız vitamin hapları işe yaramaz. Bunun nedeni hapların içerisinde bulunan vitaminlerin bağırsaklardan emilmemesidir. Bu tarz sorunlarda doktor kontrolu altında B12 vitamini iğnesi uygulanır. Aşırı derece B12 eksikliğiniz varsa yine doktar kontrolu eşliğinde düzenli olarak B12 iğnesine devam edilir.

B12 Vitamini Yan Etkileri Nelerdir?

B12 vitamini yan etkilerini ele alacak olursak ; ağız yolu ve B12 iğnesi ile tedavi gören kişiler belli başlı yan etkilere maruz kalabilirler.

B12 vitamini yan etkileri aşağıdaki gibidir :

  • İshal
  • Hazımsızlık
  • Karın ağrısı
  • Yüzde şişkinlik
  • Kaşıntı
  • Bulantı
  • Nefes alıp verirken zorlanma
  • Vücutta kızarıklık oluşması

B12 Vitamini En Çok Hangi Besinlerde Yer Almaktadır?

B12 vitamini genelde kırmızı et, karaciğer, yumurta, süt ve peynir / balık gibi gıdalarda yoğun bir şekilde bulunmaktadır. Bitkiler doğrudan sentezlenemediğinden dolayı B12 vitaminini istenen düzeyde temin edememektedir. Yumurta, peynir, süt ve deniz ürünleri daha düşük oranda B12 içermektedir. Sebzelerde yer alan B12 vitamin miktarı ise yok denecek kadar azdır.

B12 Vitamini Günlük Ne Kadar Alınmalı?

B12 vitamini için doğru miktarı ayarlamak çok önemlidir. Günlük dozaj 2 ila 3 mcg arasındadır. Vücutta yer alan demir eksikliğinin ciddiyetine bağlı olarak kullanılabilecek 50 ila 2000 mcg’lik B12 takviyelerine başvurulabilir. B12 vitamini fazlalığı gibi durumlarda ise herhangi bir yan etki görülmemektedir. Bunun için günlük tavsiye edilen doz miktarı;

  • 9-13 yaş grubu çocuklar için 1.8 mkg
  • 4-8 yaş grubu çocuklar için 1.2 mkg
  • 1-3 yaş grubu çocuklar için 0.9 mkg
  • 7 aylık olana kadar doz miktarı 0.4 mkg
  • 7-12 ay arası çocuklar için 0.5 mkg
  • Hamile kadınlar için 2.6 mkg
  • Emziren anneler için 2.8 mkg

Olarak hesaplanabilir. Ayrıca yetişkinlerin günlük almaları gereken miktar 2.4 mkg olarak bilinmektedir. 50 yaş ve üzeri olan yetişkinlerde istenen besin takviyeleri almaları bakımından B12 vitaminin absorbe edilmesi çok zordur. Bu gibi durumlarda yetişkinler için 25-100 mkg tüketimi yeterlidir.

B12 vitamini ilgili yaşanan sorunlardan birisi de çok iyi absorbe edilmemesi ile alakalıdır. Bu gibi durumlarda bağırsakta ki intrinsik faktörünün varlığa bağlı kılınması amaçlanır. Gastrointestinal sağlığa bağlı olmasıyla beraber 500 mkg tüketimi önerilmektedir. 1000 mkg olan dil altında hızlıca çözülebilen B12 dil altı tableti de önerilmektedir.

Takviye Seçimi

B12 vitamini takviyesi alırken bazı önemli hususları gözden geçirmek çok önemlidir. Aksi halde fazla depolanmadan sebep beklenmedik rahatsızlıkların öne çıkmasına sebebiyet verebilirsiniz;

  • B12 folik asitler, Vitamin A, C, E gibi diğer vitaminlerle beraber alındığı durumlarda vücut vitaminin etkinliğini arttırır. B12 emilimi için kalsiyum almak gerekmektedir.
  • Günümüzde beslenme bozuklukları artık çok yaygın bir şekilde ele alınıyor. Bu yüzden başka bir vitamin veya besinler de içeren bileşenlerin tüketimini sağlamak çok önemlidir.
  • Amerika Birleşik Devletleri’nde gevşek olarak düzenlenen takviye endüstrisi, iyi kalitede takviye ürününü bulma açısından önemli bir durum olarak görülüyor.
  • Ürünün saflığından ve kalitesinden emin olabilmek adına üretim / kalite kontrol yöntemlerinin ulaştığı en yüksek standart olan Farmasötik GMP uygunluğu gözden geçirilmelidir.

 

 

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir